รู้จักกฎหมายกับน้ำท่วม

พ.ศ. 2554 พี่น้องประชาชนแทบทุกภูมิภาคของไทยต้องประสบเคราะห์อุทกภัยครั้งใหญ่ที่สุดในรอบหลายสิบปี กินพื้นที่กว่า 150 ล้านไร่ ผู้ประสบภัยกว่า 4 ล้านครัวเรือน กว่า 13 ล้านคน ตลอดระยะเวลาต่อเนื่องยาวนานกว่า 170 วัน  ดังนั้นจึงจะขอนำเสนอความรู้กฎหมายที่เกี่ยวกับน้ำท่วม เพื่อเป็นอุทาหรณ์ให้เตรียมพร้อมรับมือกับภัยธรรมชาตินี้ เริ่มจากประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 228 ที่กำหนดความผิด มีโทษจำคุกสูงสุดถึง 5 ปี  สำหรับผู้ที่กระทำการใดๆ เพื่อให้เกิดอุทกภัย เช่นการทำลายประตูระบายน้ำ อ่างเก็บน้ำย่อมมีความผิดตามมาตรานี้

ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 228 กำหนดความผิดสำหรับผู้ที่กระทำการใดๆ เพื่อให้เกิดอุทกภัย หรือภัยน้ำท่วม เป็นต้นว่าการระเบิดทำลายทำนบเขื่อน อ่างเก็บน้ำ ประตูระบายน้ำ การปิดกั้นลำคลองสาธารณะ ก็อาจเป็นความผิดตามมาตรานี้ได้ ถ้าการกระทำนั้นน่าจะเป็นอันตรายแก่บุคคลอื่น บ้านเรือนที่พักอาศัยหรือทรัพย์สมบัติอื่นใดของผู้อื่น เพียงแค่การกระทำดังกล่าวเพียงแค่น่าจะเป็นอันตรายก็เสี่ยงต่อโทษจำคุกสูงสุดถึง 5 ปี ยิ่งถ้ามีใครได้รับอันตรายจากการกระทำดังกล่าวจริง มีทรัพย์สินเสียหายจริง โทษทัณฑ์ความผิดในฐานนี้ก็สูงสุดถึง 7 ปี โดยมีโทษขั้นต่ำที่ 6 เดือน นอกจากนั้น ยังมีโทษปรับสูงสุดถึง 14,000 บาทถ้วนอีกด้วย

ตอนนี้มีกรณีศึกษาจากคำพิพากษาศาลฏีกามาบอกกล่าว นั่นคือ ที่นาของนายเขียวอยู่ติดกับคลองส่งน้ำสาธารณะและอยู่สูงกว่าที่นาของนายแดงซึ่งมีสภาพตามธรรมชาติเป็นที่ลุ่มรองรับน้ำ นายเขียวได้ทำร่องระบายน้ำในที่นาของตนเพื่อให้น้ำไหลลงสู่ที่ต่ำได้เร็วขึ้นกว่าการไหลผ่านคลองสาธารณะตามธรรมชาติ ผลก็คือที่นาของนายแดงกลายเป็นที่ซึ่งมีน้ำท่วมขังตลอดทั้งปี นายแดงจึงถมที่ ทำให้ร่องระบายน้ำของเขียวไม่อาจระบายน้ำได้อีกต่อไป นายเขียวจึงมาฟ้องร้องเอาผิดนายแดงฐานกระทำการให้เกิดอุทกภัยตามประมวลกฎหมายอาญา มารา 228 อย่างไรก็ดี ศาลท่านกลับยกฟ้อง เพราะเห็นว่าการถมที่ไม่ได้มีเจตนาจะทำให้เกิดน้ำท่วมที่ดินของใคร เพียงแต่ถมดินให้สูงขึ้นเพื่อป้องกันที่นาของตนมิให้น้ำท่วม จึงไม่มีความผิด….