นิทรรศการเอสซีจี 100 ปี นวัตกรรมเพื่อความยั่งยืน

ลายพระหัตถ์ รัชกาลที่ 6

เอสซีจี มีจุดเริ่มต้นจากพระราชจินตนาการของพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาวชิราวุธฯ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ทรงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าพระยายมราช (ปั้น สุขุม) เสนาบดีกระทรวงนครบาลในขณะนั้น เป็นผู้ดำเนินการตั้งบริษัทผลิตปูนซีเมนต์ขึ้นภายในประเทศ โดยในระยะแรกให้พระคลังข้างที่เข้าร่วมถือหุ้นของบริษัทนี้เป็นจำนวนครึ่งหนึ่งของหุ้นทั้งหมด ด้วยพระราชประสงค์ที่จะพัฒนาคนไทยให้เริ่มดำเนินการอุตสาหกรรมหนัก เพื่อช่วยนำประเทศไทยไปสู่ความเจริญก้าวหน้าในอนาคตตามแบบอย่างชาติตะวันตก

เจ้าพระยายมราช (ปั้น สุขุม) ได้ขอให้ข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ 5 ท่าน คือ  พระยาอรรถการประสิทธิ์ (ติลกี คุณะดิลก) พระยาสิงหฬสาคร (แฟรงค์ คุณะดิลก ซึ่งต่อมาเป็นเจ้าพระยาสิงหฬสาคร) พระบริบูรณ์ราชสมบัติ (มรว. มูล ดารากร ซึ่งต่อมาเป็นเจ้าพระยาศรีพิพัฒน์) พระมนตรีพจนกิจ (เทียนฮี้ สารสิน
ซึ่งต่อมาเป็นพระยาสารสินสวามิภักดิ์) หลวงสวัสดิ์เวียงไชย (สวาสดิ์ สุขุม ซึ่งต่อมาเป็นพระยาสุขุมนัยวินิจ) ร่วมดำเนินการโดยที่ได้พิจารณาเห็นว่า คนไทยยังขาดความรู้ทางด้านบริหารและเทคโนโลยี จึงได้เห็นพ้องกันเชิญชวนชาวต่างประเทศ 2 ท่าน คือ Mr. E. G. Gollo และ Cmdr. W. L. Grut เข้าร่วมงานด้วย และจากหลักฐานพบร่าง ลายพระหัตถ์ของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ถึงเจ้าพระยายมราช

ใบหุ้น

ใบหุ้นของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 8 และพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 จำนวน 25 หุ้น หมายเลขที่ 6856-6880 หุ้นละ 100 บาท รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 2,500 บาท เมื่อวันที่ 29 มกราคม พ.ศ. 2478 จากการลงทุนของบริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัดสินใช้ เลขที่ 237 เงินทุน 3,000,000 บาท จำนวน 30,000 หุ้น

ปัจจุบัน บริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน) มีหุ้นอยู่ทั้งสิ้น 1,200 ล้านหุ้น โดยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ถืออยู่ 4,590,040 หุ้น และสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ถืออยู่ 610,000 หุ้น

ภาพยนตร์ SCG Heritage

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ได้เสด็จพระราชดำเนินโดยรถยนต์พระที่นั่งเป็นการส่วนพระองค์ไปเยี่ยมชมโรงงานปูนท่าหลวง จังหวัดสระบุรี เมื่อวันที่ 27 มกราคม พ.ศ. 2501 เพื่อทอดพระเนตรความเจริญก้าวหน้าและพัฒนาการของเอสซีจีในโอกาสเฉลิมฉลองที่เอสซีจีจะครบรอบ 50 ปี โดยมี Mr. Carsten Friis Jespersen ผู้จัดการใหญ่ท่านที่ 3 ชาวเดนมาร์ก ถวายการต้อนรับ ในครั้งนั้นมีพระยามานวราชเสวี ประธานกรรมการของบริษัท เบิกตัว ดร.พัฒพงศ์ รินทกุล ผู้ช่วยผู้จัดการเข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท พร้อมทูลเชิญเสด็จประทับรถพระที่นั่งพิเศษซึ่งทางโรงงานจัดถวายเพื่อนำเสด็จฯ ยังโรงงาน โดยมีนายไพโรจน์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา นายช่างผู้อำนวยการโรงงานท่าหลวง นำเสด็จฯ ทอดพระเนตรกิจการทั้งกระบวนการผลิตซิเมนต์และโรงงานเหล็ก ตลอดจนได้พระราชทานพระบรมราชวโรกาสแก่คณะกรรมการและพนักงานบริษัทให้ร่วมโต๊ะเสวยพระกระยาหารกลางวัน ในการนี้สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถได้ทรงมีพระกระแสรับสั่งให้ Mr. Carsten Friis Jespersen ผู้จัดการใหญ่ ประกอบอาหารเดนมาร์กขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายด้วย พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้ทรงรับสั่งให้ผู้จัดการใหญ่ ร้องเพลง “ฮีลาน ฮาลวาน แอนด์ เทร์ซาน” นำกลุ่ม ทุกคนสามารถร้องเพลงตามได้อย่างดีภายในเวลาอันรวดเร็ว โดยมีผู้ว่าราชการจังหวัดสระบุรี ร่วมรับเสด็จและขับร้องเพลงถวาย

                ภาพยนตร์ดังกล่าวถ่ายทำโดย Mr. Carsten Friis Jespersen ผู้จัดการใหญ่คนที่ 3 ของเอสซีจี ซึ่งถ่ายทำด้วยฟิล์ม 16 มิลลิเมตร จึงไม่มีเสียง เพื่อส่งกลับไปให้มารดาที่ประเทศเดนมาร์กได้ชมความเป็นอยู่ในประเทศไทย ภาพยนตร์ม้วนนี้ถูกนำกลับมาประเทศไทยในปี พ.ศ. 2554 โดย Mrs. Susanne Hart-Hansen บุตรสาวของ Mr. Nicolaj Holten-Andersen วิศวกรชาวเดนมาร์กกับ Mrs. Karen Vileke Holten-Andersen ที่มาปฏิบัติงาน ณ โรงงานท่าหลวง จ. สระบุรี Mrs. Susanne กลับมาฉลองวันคล้ายวันเกิดอายุ 70 ปี ณ โรงงานท่าหลวง สถานที่ที่เธอเกิด

ถังไม้และถุงปูน

จากหลักฐานที่เป็นภาพโฆษณาสินค้าปูนซีเมนต์ และภาพปฏิทินเฉลิมฉลองการก่อสร้างสะพานพระพุทธยอดฟ้า ในปี พ.ศ. 2475 ที่ก่อสร้างด้วยปูนซีเมนต์ ของบริษัทปูนซิเมนต์ไทยนั้น พบภาพช้างเกี่ยวถังไม้ ที่บรรจุปูนซีเมนต์ตราช้าง โดยในส่วนของฝาถังมีตราสัญลักษณ์ของบริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัดสินใช้ ติดอยู่ จึงสันนิษฐานได้ว่าในช่วงแรกมีการใช้ ถังไม้ เพื่อบรรจุซีเมนต์ผง ส่งไปตามจังหวัดต่าง ๆ ทั้งทางเรือ และรถไฟ หลักฐานชิ้นสำคัญที่นำมาจัดแสดง คือ ถังไม้เก่า ของนายเปลี่ยน สีลวานิช ชาว จ. ศรีสะเกษ ที่ได้สั่งซื้อปูนซีเมนต์ จากบริษัทปูนซิเมนต์ไทย บางซื่อ ขนส่งทางรถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนือ (สร้างเสร็จในปี พ.ศ. 2471) ถึงตัวจังหวัดศรีสะเกษ (ในสมัยนั้นเรียกว่า จังหวัดขุขันธ์) เพื่อก่อสร้างอาคารบ้านสวนสีลวานิช เลขที่ 1 ถนนทองมาก อ.เมือง จ. ศรีสะเกษ ซึ่งเป็นบ้านปูนซีเมนต์คอนกรีตเสริมเหล็กหลังแรกของจังหวัดในปี พ.ศ. 2472 ปัจจุบันถังไม้ดังกล่าวยังเก็บรักษาไว้อย่างดีโดยนายชัยขรรค์ สีลวานิช หลานชายของนายเปลี่ยน สีลวานิช ซึ่งตระกูลนี้มีความผูกพันกับเอสซีจี เพราะบุตรชายของนายเปลี่ยน คือ นายธนสิทธิ์ สีลวานิช อดีตผู้อำนวยการฝ่ายบริหาร บริษัทเหล็กสยาม จำกัด และหลานชายของนายเปลี่ยน คือ นายธนารักษ์ สีลวานิช (บุตรชายของนายธนสิทธิ์) เป็นอดีตผู้อำนวยการฝ่ายการตลาด บริษัทปูนซิเมนต์ไทยอุตสาหกรรม จำกัด จึงได้ให้ยืมถังไม้บรรจุซีเมนต์ผง มาจัดแสดงในครั้งนี้ ต่อมาได้มีวิวัฒนาการมาใช้กระดาษเป็นบรรจุภัณฑ์ปูนซีเมนต์ทดแทนไม้มากขึ้น ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นในการขยายสู่ธุรกิจกระดาษและบรรจุภัณฑ์ ในเวลาต่อมา